نوشته‌ها

سنگ فیروزه

راههای افزایش عمر سنگ فیروزه

برای اطلاع از راههای افزایش عمر سنگ فیروزه سایت را مراجعه کنید

– پیدایش نام :

Turquoise کلمه ای است فرانسوی به معنای ترکیه٬ زیرا فیروزه از راه ترکیه وارد اروپا شده است.

– خواص فیروزه:

– فرمول شیمیایی: آلومینوفسفات آبدار مس با فرمول CuAl6(PO4)4(OH)8.5H2O
– رنگ: آبی، آبی مایل به سبز
– سیستم تبلور: تری کلینیک
– ضریب شکست: ۱٫۶۱-۱٫۶۵
– سختی: ۶
– نوع شکست:conchoidal (صدفی)
– کلیواژ: ندارد
– میزان شفافیت: شفاف
– وزن مخصوص: ۲٫۶۰ – ۲٫۸۰
– انحلال فیروزه: در HCL
– انواع مرغوب فیروزه ایران از نظر رنگ، نقش و کیفیت :
الف) فیروزه عجمی
ب)فیروزه شجری

– مشخصات فیروزه مرغوب:

فیروزه مرغوب دارای رنگ آبی سیر، جلای چینیو سختی بالا می باشد. افزایش رنگ سبز ٬ پریدگی رنگ و وجود ناخالصی عواملی هستند که باعث کاهش کیفیت فیروزه می شوند.
– معدن فیروزه نیشابور:
تنها معدن فیروزه ایران با ذخیره ۹ هزار تنو ظرفیت تولید سالانه ۱۹ تن در ۵۵ کیلومتری شما لغربی نیشابور در جاده قدیم سبزوار و در روستای معدن قرار دارد به طور تقریبی از هر تن سنگ فیروزه خام این معدن ۸ تا ۱۰ کیلوگرم فیروزه حاصل می گردد.
– شهر فیروزه : شهر بزغان
– فیروزه سبز قوچانی:
به بلورهای کریزوکولا، در اصطلاح نگین تراشان گفته می شود. کریزوکولا نوعی سیلیکات مس آبدار که در برخی موارد همراه با فیروزه یافت شده و از لحاظ خصوصیات ظاهری تا حدودی مشابه آن است.
– علت رنگ آبی و سبز در فیروزه:
فیروزه یک فسفات آلومینیوم با سختی حدود ۶ می باشد. با این حال به طور قابل ملاحظه ای از کوارتز نرم تر است این کانی به طور طبیعی در طیفوسیعی از رنگها٬ از آبی آسمانی روشن تا سبز خاکستری یافت می شود.
فیروزه با رنگ آبی خوشرنگ بهترین کیفیت را دارا می باشد و بسیار کمیاب می باشد و در حالیکه رنگ سبز یا آبی کمرنگ که از ارزش کمی برخوردار می باشد فراوانی بیشتری دارد. رنگ آبی فیروزه به خاطر وجود عنصر مس و رنگ سبز از عناصر آهن (Fe) یا کرم( Cr) بوجود می آید.

– چگونگی به وجودآمدن فیروزه:

یک مینرال ثانویه درزونهای آلتراسیون در ذخایر جایگزین هیدروترمالی. فیروزه در مکانهایی بوجود می آید که میزان مس موجود در منطقه به میزان بالایی باشد بر اثر تاثیر محلولهای سطحی مس دار بر روی سنگهای غنی از Al2O3 و غنی از فسفر ( فسفر بصورت آپاتیت در درون سنگهای آذرین وجود دارد) . فیروزه بوجود می آید گاهی نیز بر اثر تاثیر محلولهای سطحی مس دار٬ بر روی فسیلهای استخوانی جانوران فیروزه به وجود میآید.
– کانیهای پاراژنز: quartz, pyrite, chalcopyrite, apatite
کوارتز٬ کالکوپیریت ٬ پیریت ٬آپاتیت

– شبکه عنکبوتی:

آنچه در اغلب فیروزه ها عمومیت دارد وجودرگه یا رگچه هایی سیاه یا قهوه ای رنگ برجسته است که مربوط به سنگ مادر تشکیل دهند فیروزه می باشد .
این رگه ها گاه در طرحهای منظم و غیر منظم شکل می گیرند که در چنین حالتی به آن شبکه عنکبوتی (Spider web) و در اصطلاح بازار ایران به آن فیروزه شجری می گویند. اگر این طرح منظم و زیبا باشد باعث افزایش ارزش فیروزه خواهد شد در حالیکه اگر این شبکه نامنظم و به صورت نقطه و لکه ای باشد از ارزش فیروزه خواهد کاست .
– کشورهای صادرکننده فیروزه:
ایران ، آمریکا، مصر ،افغانستان ( Iran | USA | Egypt | Afghanistan)
– انواع معادن فیروزه:
معدن فیروزه نیشابور- معدن فیروزه باغو – فیروزه عبدالله گیو – اندیس فیروزه آقایه
– راههای افزایش عمر فیروزه:
الف) مرحله به سازی treatment شامل واکس زدن
ب) عدم شستشو با مواد شوینده والکل
ج) عدم تماس با پوست چرب و مواد آرایشی
د) در معرض نور و گرد و غبار قرار نگیرد.
ه) تمیز کردن فیروزه هر چند یک بار تنهابا یک پارچه نرم و تمیز و کمی مرطوب.
– مرحله به سازی فیروزه چگونه صورت می پذیرد؟
فیروزهها جواهرات نسبتا” نرمی هستند و همچنین کاملا” حساس می باشند بدین معنی که رنگ فیروزه می تواند در طی استفاده از آنکم رنگ شود. به همین دلیل امروزه حتی برای فیروزه هایی با کیفیت عالی یک مرحله به سازی شامل واکس زدن در نظر گرفته میشود. عمل واکس زدن به فیروزه باعث می شود تا ضمن افزایش سختی و در نتیجه آن افزایش دوام کانی ، از محو شدن رنگ فیروزه به مرور زمان نیز جلوگیری شود.
واکس فیروزه یکنوع رزین مصنوعی است که در طی روشی خاص با فرو بردن فیروزه داخل رزین مورد نظرصورت می گیرد. تقریبا” امروزه اکثر فیروزه ها با این روش به سازی می شوند واین عمل حتی باعث افزایش قیمت و ارزش فیروزه می شود.
تراش سنگ های معدن فیروزه با کیفیت متوسط تا پایین : در مشهد ndash; سنتی
تراش سنگ های معدن فیروزه با کیفیت بالا و یااندازه های (تراش استاندارد): در مالزی و تایلند – حرفه ایی

– انواع تراش فیروزه:

فیروزه به ندرت به صورت تراش دار می باشد اکثرا” بصورت برش کبوچان (Cabuchan) است همچنین برش بید یا دانه تسبیحی (Bead) و برش فانتزی (Fancy) نیز کانی فیروزه برش داده می شود.
– فیروزه در زبانهای گوناگون :
زمان داریوش: اخشائین، مورد استفاده: تزئین کاخها
در دوره ساسانی : پرنک، پروجک یا پیزوزاگ

– مورد استفاده فیروزه:

تهیه انگشتر و گوشواره و ظروف درباری در میان اروپائیان: ترکوئیز به معنای سنگ ترکی. علت این نامگذاری حمل فیروزه ایران از طریق ترکیه به مصردر زمانهای قبل بوده است.

– قدیمی ترین معادن فیروزه:

در سرابیت الخادم در شبه جزیره سینا واقع بوده که زمان آن به ۴۰۰۰ سال پیش از میلاد باز می گردد و بدون شک فیروزه های گردنبند ملکه زر (Queenzer ) ملکه سلسله اول مصر ، از این مکان فراهم شده است.
منبع:گروه زر
منبع: مرکز سنگ ایران